Toxoplasmose

Toxoplasmose is de meest schadelijke zoönose. Een zoönose is een ziekte die van dier op mens overdraagbaar is.  Volgens deskundigen is Toxoplasmose in de westerse wereld de meest schadelijke zoönose. Zij baseren hun mening op het feit dat het aantal mensjaren waardoor patiënten getroffen worden door deze zoönose het grootst is van alle zoönosen die hier voorkomen.  Toxoplasma is een eencellige parasiet die als eindgastheer de kat heeft. Katten scheiden de eitjes van deze parasiet slechts gedurende een korte periode in hun leven (ongeveer 2 weken) uit met de ontlasting. Na een rijpingsperiode van enkele dagen worden de eitjes besmettelijk voor dieren maar ook voor mensen. Ze kunnen wel tot een jaar infectieus blijven.

Als een dier (of mens) de besmettelijke eitjes via de mond binnenkrijgt, dringt die het lichaam binnen en kan zich ergens in een lichaamscel nestelen. Daar maakt de parasiet weer een vermeerderingsfase door en er ontstaat een weefselcyste; een kleine holte met daarin een grote hoeveelheid Toxoplasma-tussenstadia. De parasieten kunnen daar soms problemen geven, vooral als ze in de hersenen, in het ruggenmerg of in de ogen zitten.  Bij zwangere vrouwen die voor het eerst besmet worden met Toxoplasma en dus geen afweerstoffen tegen deze parasiet hebben, kan de nog ongeboren baby geïnfecteerd worden en er kan abortus optreden. Maar ook is het mogelijk dat er een levenslang gehandicapt mensje geboren gaat worden. En dat is nu juist de reden dat Toxoplasmose als belangrijkste zoönose gezien wordt.  Mensen (en dieren) kunnen geïnfecteerd worden door het eten van onvoldoende verhit vlees (waarin de genoemde weefselcysten zitten) of door het eten van onvoldoende gewassen groenten waarop resten van (besmette) kattenontlasting zijn achtergebleven. Ook wordt zwangere vrouwen afgeraden om de kattenbak te verschonen, maar dat risico is nihil als dat dagelijks gebeurt of als ze handschoenen dragen tijdens de reiniging.  Een zwangerschap is nooit een argument om een kat uit huis te plaatsen. Een kat scheidt immers slechts een korte periode in zijn leven Toxoplasma-eitjes uit en bovendien is het heel gemakkelijk om eventuele infectie van deze kant te voorkomen door de regel toe te passen dat de zwangere vrouw de kattenbak niet verschoont, of anders dagelijks met gebruik van handschoenen.

05-07-2011