Verborgen ballen

In aanleg liggen testikels (teelballen) in de buikholte. Voor of kort na de geboorte dalen ze af en komen als het goed is in het scrotum (de balzak) terecht.
Soms verloopt dit proces niet helemaal zoals het bedoeld is.
In het uiterste geval blijven beide ballen in de buikholte zitten, cryptorchidie (verborgen ballen) . Soms daalt 1 bal normaal af en is de tweede niet te vinden, monorchidie (maar 1 bal aanwezig).

Bij honden en katten horen op een leeftijd van 6 weken beide balletjes in het zakje te zitten. Soms dalen ze iets later in, maar boven een leeftijd van 5-6 maanden is geen verandering meer te verwachten.
Een niet goed ingedaalde bal kan zich overal op de af te leggen route bevinden, binnen de buikholte, bij de liesopening of naast de penis tussen liesopening en scrotum.

De testikels vormen het mannelijk geslachtshormoon testosteron. Verborgen ballen doen dat op dezelfde manier als een bal die keurig op z'n plek zit.
Met de vorming van zaadcellen is dat anders. Een testikel die zich niet in de balzak bevindt kan geen zaadcellen vormen. Dit hangt samen met de temperatuur van de bal. In de balzak is die iets lager en dat is een voorwaarde voor de zaadcelproductie.
Als castratie vanwege gedrag van de reu gewenst is, dan is het ook altijd noodzakelijk om beide testikels te verwijderen, alleen het verwijderen van de buitenbal zal het gedrag niet beïnvloeden omdat de hormoonproductie door de achtergebleven bal gewoon doorgaat.

Als een bal die zich onderhuids tussen liesopening en scrotum bevindt is een castratie bijna vergelijkbaar met een "gewone" castratie.
Als een bal uit de buikholte verwijderd moet worden, wordt de castratie een ingrijpender operatie. Net als bij een sterilisatie van de teef is er dan een buikoperatie nodig, met o.a. een diepere narcose.

Het is gebleken dat niet ingedaalde testikels een hoger risico hebben zich tot een tumor te ontwikkelen. Dit kan een goede reden zijn om te besluiten een niet-ingedaalde bal te verwijderen.
De wetenschap twijfelt aan de noodzaak om preventief te opereren, omdat het de vraag is of het voordeel van de operatie opweegt tegen de risico's.

Het al of niet indalen van testikels is erfelijk beïnvloed.
Een cryptorchide dier is onvruchtbaar. Een monorchide dier is wel vruchtbaar, maar er mag niet mee gefokt worden, om te voorkomen dat de aandoening wordt doorgegeven aan nakomelingen.

Niet alle diersoorten zijn gelijk. Het bovenstaande verhaal gaat voor konijnen bijvoorbeeld niet op.
Die hebben hun leven lang de mogelijkheid om de ballen tijdelijk weer in de buikholte te laten verdwijnen.
Bij een op het oog cryptorchide konijn kunnen de testikels door wat druk op de buikholte zo tevoorschijn getoverd worden.

01-02-07

Gezelschapsdieren Terug naar Nieuwsbrieven
Alfabetisch overzicht Terug naar Alfabetisch overzicht