Leptospirose

Leptospirose is de verzamelnaam voor ziekten bij mensen en dieren die veroorzaakt worden door Leptospiren. Dat zijn bacteriën die bij vrijwel alle zoogdieren voor kunnen komen, maar vooral bij knaagdieren en insectenetende zoogdieren. Leptospiren zijn spiraalvormige bacteriën die lastig te kweken zijn in een laboratorium en alleen met speciale technieken microscopisch zichtbaar zijn te maken.
Er zijn ongeveer 200 soorten bekend, maar in Nederland zijn de drie bekendste vormen van Leptospirose: Ziekte van Weil (veroorzaakt door L. icterohaemorrhagiae), Melkerskoorts (veroorzaakt door L. hardjo) en Modderkoorts (veroorzaakt door L. grippotyphosa). De laatste jaren is ook een ander type in Nederland vastgesteld, namelijk Leptospira Australis. Bij honden komt ook Leptospira canicola voor.

Eerstgenoemde komt vooral voor in rattenurine en kan als zodanig ook in het oppervlaktewater komen. Ziekte van Weil is de meest kwaadaardige vorm van Leptospirose en is levensbedreigend. Patiënten met ziekte van Weil vertonen tekenen van nierfalen, leverfalen en bloedingen. Ze kunnen daarnaast tal van complicaties krijgen zoals hartspierontsteking en hersenvliesontsteking. Vooral vissers, jagers, zwemmers in natuurwater, muskusrattenvangers en dergelijke lopen risico om de ziekte op te lopen.
Maar ook honden zijn erg gevoelig voor infectie. Omdat de meeste honden jaarlijks worden gevaccineerd tegen Ziekte van Weil (en daarnaast tegen drie  andere vormen van Leptospirose), zien we tegenwoordig weinig gevallen van Ziekte van Weil bij honden. Maar voor gevoelige honden ligt de Leptospirose altijd op de loer en dan vooral in sloten, meertjes, poelen en dergelijke. Honden kunnen ook elkaar of mensen infecteren, omdat een hond die de infectie heeft doorgemaakt vaak nog langere tijd bacteriën blijft uitscheiden via de urine. Dat is trouwens een typische eigenschap van alle Leptospiren: ze worden vooral uitgescheiden via urine van besmette dieren (al of niet ziek).
Omdat er slechts 30 ernstige gevallen van Leptospirose per jaar worden geconstateerd bij mensen in Nederland (waarvan ongeveer 1/3 is opgelopen in het buitenland), is het niet gebruikelijk om mensen voorbehoedend te vaccineren. De laatste jaren neemt de incidentie echter toe!
Honden lopen, vanwege hun onderzoekende gedrag in de natuur, veel meer risico om een infectie op te lopen dan mensen. Daarom, en ook om indirect de baas van de hond te beschermen, wordt algemeen geadviseerd om honden jaarlijks te vaccineren tegen Leptospirose.

Melkerskoorts wordt veroorzaakt door L. hardjo en kwam enige jaren geleden nogal eens voor bij melkveehouders die de infectie hadden opgelopen ten gevolge van hun contact met runderurine. Op dit moment komt de ziekte, dankzij een bestrijdingsprogamma in de melkveehouderij, nauwelijks meer voor.
Modderkoorts kan opgelopen worden door contact met urine van veldmuizen of muskusratten. Vooral boswachters en muskusrattenvangers kunnen deze ziekte oplopen.

 

11-10-2017