HD (Heupdysplasie)

Wat is heupdysplasie
Bij heupdysplasie is er onvoldoende aansluiting tussen de dijbeenkop en de heupkom, waardoor het gewricht niet stabiel is. De belasting van het gewricht is dan niet normaal en overmatige slijtage is dan het gevolg. Heupdysplasie wordt voornamelijk gezien bij de grotere honden, bij het ene ras meer dan bij het andere en ook bij kruisingen van grotere honden kan HD voorkomen.

Oorzaak
Heupdysplasie is een grotendeels erfelijke afwijking van één of beide heupgewrichten. Niet alle pups van ouders met HD krijgen echter de aandoening en het HD vrij zijn van ouderdieren is geen volledige garantie dat de jonge hond klachtenvrij blijft. Naast de erfelijke aanleg hebben voeding en beweging ook invloed op het ontstaan van HD-klachten. Overmatige belasting door te ruige spelletjes, overgewicht en/of onvoldoende lichaamsbeweging en een te snelle groei kunnen een nadelige invloed hebben op de ontwikkeling van de heupgewrichten.

Symptomen
De klachten zijn afhankelijk van de ernst van de gewrichtsveranderingen en of de hond de aandoening aan één of aan beide heupen heeft. De eerste klachten worden soms al op een leeftijd van 2-3 maanden gezien. Bij ernstige vormen kan een pup een zwaaiende of huppelende gang van de achterpoten hebben, kreupel zijn, te snel vermoeid lijken, vermijden om langduriger te staan en moeite hebben bij het opstaan. Bij minder ernstige heupdysplasie ontstaan klachten geleidelijker en gaat het vaak vooral om stijfheid of kreupelheid die het ergst is na rust. Soms heeft de hond jarenlang geen last en ontstaan pas klachten na een abnormale beweging of op latere leeftijd als de spierkracht afneemt.

Diagnose
Bij onderzoek van de hond wordt meestal pijn bij het bewegen van de heupgewrichten geconstateerd. Een röntgenfoto kan daarna duidelijk laten zien of er sprake is van heupdysplasie en in welke mate de heupgewrichten veranderd zijn. Niet altijd stemt het beeld van de foto overeen met de ernst van de klachten. Soms zijn er op de foto ernstige veranderingen te zien bij een hond met weinig klachten, maar andersom kan ook.

Behandeling
Als bij een pup HD wordt geconstateerd:
– Regelmatige (d.w.z. vaker per dag korte wandelingen) en rechtlijnige beweging voor het ontwikkelen van sterke spieren en ondersteunend weefsel rond het gewricht.
– Overbelasting vermijden, korte wandelingen, niet traplopen, niet springen.
– Vermijden dat de pup te snel groeit en te zwaar wordt. De juiste hoeveelheid geven van een goed compleet voer zonder extra toevoegingen.
– Operatieve behandeling behoort soms tot de mogelijkheden.

Als een volwassen hond klachten heeft die veroorzaakt worden door HD:
– Regelmatige beweging, meerdere keren per dag een korte wandeling met rechtlijnige beweging, zwemmen.
– Overbelasting vermijden.
– Vermijd overgewicht. Zo nodig af laten vallen.

Als een hond plotseling heftiger pijn heeft kan door een kuur met een pijnstiller het normale bewegingspatroon hersteld worden en blijven de klachten mogelijk gedurende langere tijd weg. Wordt de hond voortdurend door pijn gehinderd dan moeten voortdurend pijnstillende medicijnen worden gegeven. Bij ernstige gevallen bestaat er de mogelijkheid van operatieve behandeling. Er zijn verschillende operatietechnieken om vermindering van de klachten te geven zoals het verwijderen van een deel van een spier in de lies of het kantelen van het bekkendeel waarin de heupkom zit. Ook is het mogelijk om de heup te vervangen door een kunstheup.

Verder zijn er veel middelen op de markt die een gunstig effect zouden hebben op herstel van beschadigingen in gewrichten, zoals glucosamine (of soortgelijke stofjes), Omega 3 en Omega 6 vetzuren en collageen-achtige eiwitten. Er zijn ook voeders op de markt waarin de genoemde stoffen verwerkt zijn. De wetenschappelijke onderbouwing van genoemde stoffen is echter niet al te sterk.

Voorkómen van heupdysplasie
De beschreven voedings- en bewegingsmaatregelen maken de kans dat een pup met aanleg voor HD ook werkelijk HD krijgt zo klein mogelijk.
Maar vooral het fokken met uitsluitend HD-vrije ouderdieren is belangrijk. In een goed fokbeleid past dan ook de controle van toekomstige ouderdieren op heupdysplasie.
Deze controle houdt in dat röntgenfoto’s van de heupen door een speciaal daarvoor aangestelde commissie worden beoordeeld. Voor het maken van de officiële HD foto’s moet de hond minimaal 1 of 1,5 jaar oud zijn, afhankelijk van het ras. De foto’s moeten op een voorgeschreven manier worden gemaakt en de dierenarts moet een overeenkomst hebben met de beoordelingsinstantie om foto’s te mogen inzenden. Dierenkliniek Duurstede voldoet aan de voorwaarden om deze officiële HD foto’s te mogen maken.

01-05-2016